મિત્રો સંઘટનની ભાવનાથી ભીનુ મારુ નવુ કદમ 'www.1samaj.inતમે જરૂરથી તમારો પ્રોફાઇલ બનાવજો

હા હુ વાળંદ છું

આપણા સમાજમાં અત્યારે જાતીના ભેદભાવો ખુબ જ ઓછા થયા છે. તે એક સારી બાબત છે. પણ હજુ એક જાતીવાદનો અંડરકરંટ જોવા મળે છે જે હુ મારા અનુભવોથી દર્શાવવા માગુ છું.

હું જાતીએ વાળંદ છુ. મારા પીતાજીની અટક વાળંદ છે, પરંતુ મારી અટક શર્મા છે, તમે સમજી શકો છો આવું કેમ હશે. વાળંદ તરીકેની ઓળખ છુપાવવા માટે જ તો. અને બીજા કારણોમાં તો એવું કે વર્શો પહેલા અમે ભ્રાહ્મણો હતા, અને એની લાંબી કહાનીઓ.  પણ મારા માટે જવાબદારી વધી જતી. હું કેટલાય વર્શો સુધી બેંગલોરે રહ્યો. ત્યા લોકો પુછે. તમે ભ્રાહ્મણ છો? તો હુ  કહેતો ‘ના’ અમે બાર્બર  છીયે. કારણકે કદાચ વાળંદ કહેવાથી એ ન સમજે. અને તો ય ન સમજે તો રીતસર હું કહેતો, અમારી જ્ઞાતી વાળ કાપવાનું કામ કરે છે. આ વાત મે છેક અમેરીકામાં પણ  કરી, મોટી મોટી કંપનીઓના બોસ લોકો સાથે પણ કરી, અને હંમેશા પ્રામણીકતાથી કોશીશ કરી કે સામેવાળાને મારી જ્ઞાતી વીશે જે ઉત્કંઠા છે તે પુરી સંતોષાય. અને એટલીજ પ્રમાણીકતાથી હું અહી ગુજરાતમાં પણ મારી ઓળખ આપું છુ.  આ રીતે મારા પીતાએ મારી અટક બદલીને જે ઉપકાર કર્યો એ બધો ધુળ કરી નાખુ છું. ઉપરથી પાનકાર્ડ, બેંક ખાતામાં જે તકલીફ પડે એ અલગ.

પરંતુ મારી જ્ઞાતીના બીજા લોકો, આવા પ્રસંગોએ જે સીફતથી પોતાની જાત છુપાવે તે જોઇને મ્હોંમાં આંગડા જ  નાખી દઉ છુ. કેટલાય લોકો તો રીતસરના પટેલ કહેવડાવે, મોટા ભાગના લોકો પારેખ લખાવે, પરંતુ બાપ દાદાએ જે કામ કરીને અમારી ઓડખ ઉભી કરી, તે એટલે કે વાળંદ હવે કોઇ નથી લખાવતુ.સાચી વાત તો એ છે કે જો મજબુરી ન હોય તો હવે કોઇ પણ વ્યક્તી વાળ કાપવાનું કામ પસંદ નથી કરતો.

અમે મુળ ચરોતરના, અને ચરોતરના પટેલો, જો મશહુર છે પોતાની આખાબોલી ભાષાને લીધે, સરદાર પટેલ પણ તેમની સ્પષ્ટવાદીતા માટે પ્રખ્યાત છે. પરંતુ  સીક્કાની બીજી બાજુ એ છે, કે આ પટેલ કોમ, જવાબદાર છે, વાળંદ કોમમાં આટલી હદ સુધી લઘુતા ગ્રંથી ગુશાળવા માટે. ચરોતરનો પટેલ સમાજના કેટલાય લોકો આજે પણ ગંદી ગાળો બોલે છે.   અને આ ગાળૉમાં એક ગાળ છે ઘાંઇજા,  વાતે વાતે આ સબ્દ આવી જાય. આ ઘાંઇજા એટલેકે વાળંદ.

તમને તમારા  પર અને તમારી જાતી પર માન હોવું જોઇએ. બીજા એ ન કરી શકે, કઇ કેટલાય વર્શોથી પટેલો દ્વારા  વાળંદ સબ્દને ગાળમાં રુપાંતરીત કરી અમારી જ્ઞાતીના આજ્ઞાત મનમાં એક લઘુતા ગ્રંથી નું જે બીજ રોપી દીધુ છે, જે હું હજુ આજે પણ  જોઇ શકું  છું.

આજે બ્યુટીપાર્લરના નામે મોટાભાગે પટેલો જ વાળ કાપે છે, વાળંદ નહી. પટેલને જો પ્રોફીટ મળે તો વાળ કાપવાના ધંધામાં કોઇ પ્રોબ્લેમ નથી, અમેરીકા જઇને આ જ પટેલોને કેવા કેવા કામો કર્યા છે તે જગજાહેર છે. છતા હું પટેલ, એમ તે ગર્વથી કહેશે. વાળંદ કેમ નહી? હવે પાટીદાર અનામત આંદોલન શરૂ કર્યુ છે. તમે જ કહો આ ડબલ સ્ટાન્ડર્ડ નહી તો બિજુ શું

એક બીજો શબ્દ છે ‘હજામત’ આ શબ્દ ત્યારે વપરાય જ્યારે, તમે કોઇ  અર્થ વગરનું કામ કરતા હોવ. જેમકે  ‘તો શું અમે અહીં હજામત કરીએ છીએ’. અથવા કોઇની ચાડી  ચુગલી કરવી વગેરે.

તો શું એ કામ નથી, આજે મોટા મોટા પગારો આપીને આપણે ડીપ્લોમેટ રાખીએ છીએ શું આ હજામત નથી.લવાદની જે કળા છે, જેને MBA, માં નેગોસીએશન સ્કીલ તરીકે ઓળખાય તે શુ, હજામત ન કહેવાય.? પહેલાના જમાનામાં ગામના બે દરબારો કે પટેલો આપશમાં જાની દુશ્મન હશે પણ એક જ વાળંદ  આગળ માથુ નમાવશે. અને એ બધી જ ડીપ્લોમેટીક સંભાવનાઓની ચર્ચા કરશે જે થકી દુશ્મની ઓછી થાય. શું એ નાનું કામ હતું.

આ બધું જ હું સમજુ છુ, જાણું છુ, અને એટલે જ હું ગર્વથી કહું છુ કે હું વાળંદ છુ, અને એક જ અફશોશ છે કે મારી જ્ઞાતીના બીજા  લોકોમાં હજુ પણ સદીઓથી પટેલો દ્વારા કંડીશન કરાયેલા સંશ્કારોને લીધે, પોતાની જાતી પ્રત્યે સન્માન નથી. દરેક વ્યક્તીને પોતાની જાતી અને પોતાના પુર્વજો પ્રત્યે સન્માન હોવું જોઇએ. એનું સૌથી પહેલુ કારણ તો એ કે બીજા એ નહી કરે, ચાહે તો પણ નહી કરી શકે.

વાળંદ આખા ગામની ચીંતા કરશે પણ ,પોતાના સમાજ સાથે નહી જોડાય, પટેલ આખા ગામની ખોદમણી કરશે પણ પોતાના પટેલ સમાજ માટે મરી ફીટશે. આ પરસ્પર વિરોધી ગુણ કેવી રીતે વીકશ્યા તે ખરેખર અભ્યાસનો વિષય કહેવાય.

વાળંદ શા માટે સમાજ વિરક્ત છે તેનો એક ઉત્તમ  દાખલો જુઓ, અમારી કુળદેવી એટલેકે લીંબચ મા, કહેવાય છે કે મ્હોંમાં ટચલી આંગડી છે. લોકવાયકા એવી છે, લીંબચ માએ ના પાડી હતી ,છતા સોનામહોરની લાલચમાં વાળંદનો ધંધો સ્વીકાર્યો.  આ આખી વાત કોને ફેલાવી તે તો ઇશ્વર જ જાણે. પરંતુ તેમાં બે ઘુઢ અર્થ છે. એક તો એ કે જે સમાજ પોતાની કુળદેવી વાત ન માને એ સમાજ કેવી રીતે એકતાનું મહત્વ સમજે. સ્વાભાવીક છે, કુળદેવી એટલે બીજુ શું સમાજના મોવડીઓ જ ને? બીજો ઘુઢાર્થ આખો સમાજ પોતાના જ ધંધાને નફરત કરે છે. નહીતો કુળદેવી એટલે કે મા અંબાનો અવતાર, તેને વડી કામમાં નાનમ કેવી? હવે તમેજ  લઘુતાગ્રંથી અમારા લોહિમાં જ નહી અમારા DNA માં કેવી સિફતથી ઉતારી દીધી છે. હજુ કમશે કમ એક સદી લાગશે આ લઘુતા-ગ્રંથી જતા.

 

 

 

This entry was posted in સામાજીક. Bookmark the permalink.

14 Responses to હા હુ વાળંદ છું

  1. શર્મા સાહેબ નમસ્કાર.
    આપાનાં આ લેખથી સહમત છું. હું પોતે વાળંદ છું. અમારા ફેમીલીમાં મારા દાદા વાળંદ નો ધંધો કરતાં ત્યારબાદ હવે મારા કાકા ને તેમનો છોકરો ધંધો કરે છે. હું જ્યાં પણ જાઊં ત્યાં અટક જોઈને મને પુછે છે કે આપ શેમાં આવો ત્યારે હું તરત જ કહું છું કે ભાઈ અમે વાળંદ મા આવીએ વાણીયા માં નહી..

    આપણી જાતી ને લોકો બદનામ કરે છે. અને તેમાં પટેલોએ તો રોજીદાં શબ્દો માં આપણી જ્ઞાતિ વિશે બોલતા જ હોય છે. આપણે ભેગા થઈને આ શબ્દો પર રોક લગાવવાનો પ્રયાસ કરીએ. બ્લોગ થકી.

    આપનો આ લેખ રીડ ગુજરાતી સાઈટ પર પ્રસ્તુત કરો. (http://www.readgujarati.com)
    (shah_mrugesh@yahoo.com )

    Thanks & Regards
    Kaushal Parekh
    Cell – 9924982004
    http://gujaratvisit.wordpress.com/

  2. Ekalveer says:

    આભાર કૌશલભાઇ, કોઇ બિજાને શિખવા કરતા આપણે પોતાના લોકોએ આ વાતને સમજવાની જરૂર છે. આપણા લોકોમાં જે લઘુતા ગ્રંથી છે તેને એક જ રીતે દુર કરી શકાય કે, આપણે ગર્વથી સામે ચાલીને કહીએ કે ‘હું વાળંદ છુ’ . આ ‘હું વાળંદ છુ’ એવી રીતે બોલીયે જાણે ‘હું મહારાજા છું’. ગામના મ્હોડે ગરણું બાંધવાથી કોઇ ઉપાય નથી.
    સમસ્યા મુળભુત છે, પોતાની જાતી પ્રત્યે આદર ન રહે તે જાતીની એકતા પણ ખતમ થઇ જાય છે. પટેલ ગામમાં દરેકને નીચો દેખાડશે, વટથી ફરશે પણ પોતાની કોમનો સવાલ આવે ત્યારે સૌથી પહેલા કોમને પ્રાથમીકતા આપશે. બે પટેલ જાની દુશ્મન હશે પણ અન્ય કોઇ જાતીની વ્યક્તી થી દુશ્મન પટેલને નુકશાન થતુ હશે તો પટેલ નહી શાંખી લે.

    આ બહું મોટી શીખવા જેવી વાત છે. આવી એક્તા ના મુળમાં જ એ સ્વાભીમાન છે કે હું પટેલ છુ. આવી જ એકતા અન્ય કોમમાં પણ આવી શકે, પરંતુ તેની પર્વ શરત છે કે ‘હું વાળંદ છુ’ કે હુ મોચી છું તેમ દરેક વ્યક્તી ગર્વથી કહેશે. ત્યારે પછી જ સાચા અર્થમાં તમે લાયક બનો છો, કે હું ગુજરાતી છુ, હું ભારતીય છુ.

    રીડ ગુજરાતી વાળી વાત અત્યારે હું નથી સ્વીકારી શકતો કારણકે, મે, પ્રચાર અને, કોપીરાઇટથી દુર રહેવાનું મન બનાવેલ છે. મારા કોઇ પણ લેખ કોઇ પણ વ્યક્તી કોપી કરીને પોતાના નામે લખશે તો પણ મને ગમશે જ.

  3. vijay sharma, development officer says:

    kaushalbhai ,aabhar…. darek ne gnati pratye man hovu j joiye, pan aapani gnati sathe j loko ne

    aatali badhi chid-dhruna kem hoy che, mane samjatu nathi.

  4. minesh n.valand says:

    નમસ્કાર …હા હું વાળંદ છું ..માં આપના વિચારો ને લાગણીઓ ગમી …હું પણ એક વાળંદ છું આપના વિચારો સાથે સહમત તો છું જ પણ ટેકો પણ આપું છું …હું સાબરકાંઠા જિલ્લા નાં માલપુર તાલુકાના ડોડીયા ગામનો રેહવાસી કચું વ્યવસાયે શિક્ષક્ છું સાથે સાથ ગુજરાત સરકાર ની ધોરણ ૧ થી ૮ ના ગુજરાતી પાઠ્યપુસ્તક નો લેખક છું..આપની સાથે વાત કરવી મને ગમશે…મારો મો-૯૯૭૯૭૪૮૮૫૪ mail-valandmineshkumar@yahoo.in
    facebook- વાળંદ મિનેષકુમાર નાનાભાઈ

  5. nikul chaturbhai vaghela says:

    મને તમારા વિચારો ગમ્યા પરંતુ આપણો ઇતિહાસ જાણો.આપણા વડવાઓનુ રાજા મહારાજાને ત્યાં એક અલગ સ્થાન હતુ

  6. Dasharath Valand says:

    વાળંદ હોવુ ગૌરવની વાત છે. મને આ પ્રશ્ન કયારેય નડ્યો નથી જો તમારામા આવડત હોયતો કોઇ વાંધો આવતો નથી સ્વમાન હોવુ જ જોઇએ કોઇ ખરાબ બોલે તો જવાબ આપવો જ જોઇએ

    • Ekalveer says:

      જો તમારામા આવડત હોયતો કોઇ વાંધો આવતો નથી” — આ વાક્ય યોગ્ય નથી. ઉત્તમ તો એ કહેવાશે જ્યારે તમે કહો કે.

      જો તમારામા આવડત ન હોયતો પણ કોઇ વાંધો આવતો નથી

  7. Prakash Parekh says:

    સરળ સમજ ભરી સમાજની વાત ગમી, લક્ષણો અપલક્ષણો ખૂબી પૂર્વક ઉપસાવ્યાં, સરસ

  8. manoj lakahatariya says:

    મારુ નામ મનોજ લખતરીયા છે. હુ પણ વાળંદ છુ હુ રાજકોટમા રહુ છુ. વાળંદનો ઇતીહાસ શુ છે. જો આપની પાસે હોય તો જણવશો

  9. વાળંદનો ઇતીહાસ શુ છે. જો આપની પાસે હોય તો જણવશો

  10. ARCHEET PAREKH says:

    સોરી, હુ તમારા મત થી સંમત નથી, કેમ કે મને આપની જાણકારી ઘણી ઓછી હોય એમ લાગે છે, અધૂરા લેખ થી આપણા જ સમાજ ના લોકો ગેરમાર્ગે દોરાશે જે બાબત આપે ધ્યાન મા લેવી જોઈએ,,,,, અર્ચિત પારેખ, 9265074570–_-9726935941

  11. રવિ ભટ્ટી says:

    આપની સાથે હુ સહમત છુ

  12. વાળંદ શામજી રાઘવજી ભાઇ says:

    આપ ની સાથે હું સહમત છું. હું પણ વાળંદ છું

Leave a Reply